Het rund (Bos taurus) stamt af van de uitgestorven (1627) oeros Bos primigenius. Deze wilde runderen kwamen voor in de bossen van Europa, Azië en Noord-Afrika. Het oeros was een indrukwekkend dier, twee meter hoog en met lange, naar voren uitstekende hoorns. Dit wilde dier is geleidelijk door de mens getemd (ongeveer 9000 jaar geleden). Het rund werd oorspronkelijk gehouden voor de melk, het vlees, de huid, de mest en als last- en trekdier. De eerste koeien zijn rond 5000 voor Christus in Nederland gesignaleerd. Tegenwoordig worden runderen in Nederland gehouden voor de melk- en vleesproductie. Maar ook als hobbydier is het rund populair.
Het rund is een herkauwende planteneter (zie kader) en behoort tot de evenhoevigen (twee klauwen per poot). Runderen hebben een eigenaardige manier van grazen. Ze slingeren hun lange tong om een plukje gras, duwen het vervolgens tegen de snijtanden in de onderkaak en rukken het met een korte beweging van de kop af. In weinig tijd kan een koe zo een geweldige hoeveelheid gras naar binnen werken. Per dag wel zo’n 70 kilo. En zonder te kauwen! Dat kan, omdat koeien over een heel bijzondere spijsvertering beschikken. Zie Herkauwen.
Runderen zijn sociale dieren die van nature in groepen leven. De aanwezigheid van soortgenoten maakt ze rustiger. Binnen de kudde onderhouden ze sociale relaties met andere runderen en is er sprake van een sociale rangorde. Dieren die lager zijn in rang moeten de ruimte hebben om ‘hoger geplaatste’ dieren te ontwijken. Koeien sluiten vriendschappen voor het leven. Ze hebben vaste maatjes met wie ze graag samen grazen of samen slapen. Ze likken elkaar op plaatsen waar ze zelf niet bij kunnen. Dit likken heeft een kalmerend effect.
De intensivering van de veehouderij en veranderingen in de houderij die daarmee
gepaard gaan (huisvesting, voeding) hebben ook bij runderen een effect op de gezondheid. Met name melkvee is gevoelig voor aandoeningen als uierontsteking en klauwaandoeningen.
Gezondheidsaandoeningen bij het rund zijn onder andere:
Uierontsteking (mastitis)
Klauwaandoeningen
Bacteriële infecties, zoals infectieuze diarree
Virusinfecties, zoals Bovine Virus Diarree (BVD), Infectieuze Bovine Rhinotracheïtis (IBR), pinkengriep
| 
